Page 90 - TURKCE
P. 90

OKUMA - ANLAMA

                                                T.4.3.12 Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının anlamını tahmin eder. /T.4.3.1. Nok-
                                                talama işaretlerine dikkat ederek sesli ve sessiz okur. / T.4.3.18. Okuduğu metinle ilgili soruları cevaplar. /
                                                T.4.4.4. Bilgilendirici metin yazar.
          DİNLE     TEMA METNİ


                                                                 DÜNYA’DAKİ YAŞAM KAYNAĞI: SU



                                                                   Susuz bir Dünya düşünmek tabii ki mümkün

                                                                 değildir. Çevremize baktığımızda masmavi bir
                                                                   gezegende yaşadığımızı görürüz. Bu maviliğin
                                                                   ana sebebi, yeryüzüne hâkim olan sulardır.

                                                                   Su, canlıların yaşaması için hayati öneme
                                                                   sahiptir. Dörtte biri karalardan oluşan yeryü-
                                                                   zünün dörtte üçü sularla kaplıdır. 510 milyon
                                                                  kilometrekare olan Dünya’nın 361 milyon
                                                                 kilometrekaresi sularla kaplıdır. Bu sular da

              okyanuslarda, denizlerde, karalar üzerindeki pek çok nehir ve göllerde bulunmaktadır. Ayrıca
              yüksek dağların zirvelerinde ve kutuplarda donmuş hâlde su bulunmaktadır.

                 Dünya’daki suyun önemli bir bölümü ise gökyüzündedir; bulutların her birinde binlerce, hatta
              milyonlarca ton su bulunmaktadır. Bu suların bir kısmı zaman zaman yağmur veya kar olarak
              yeryüzüne iner. Şu an solumakta olduğunuz havanın içinde de belirli miktarda su buharı vardır.

                 Dünya’daki mevcut suyun hacmi 141 milyar kilometreküptür. Bu miktar Dünya yüzeyini 3 km
              kalınlığında bir tabaka hâlinde sarabilecek büyüklüktedir.

                 Bu suyun %97’si okyanuslarda ve iç denizlerde bulunmaktadır, fakat tuzlu olduğu için içme
              suyu olarak kullanılmaya, sulamaya ve endüstriyel kullanıma uygun değildir. Dünya’daki suların
              ancak %3’ü tatlı sudur. Bunun da %68’i buzullardan, %30’u yer altı sularından, %0.3’ü kulla-
              nılabilir sudan oluşur. İnsanoğlu, su ihtiyacını yüzeysel sular ve yeraltı su kaynaklarından temin

              etmektedir. Tatlı suların en önemli kaynağı yağışlardır.
                 Başlangıçtan beri Dünya’da mevcut olan su miktarı aynıdır. Bu miktar yeryüzünde hâkim olan
              su döngüsü içerisinde sürekli olarak dönüp durmaktadır. Yeryüzünden her saniye ortalama 16

              milyon ton su buharlaşır ve bu miktar bir yılda 505 trilyon tona ulaşır. Bu, aynı zamanda bir yılda
              Dünya’ya düşen yağmur miktarıyla aynıdır. Yani yaklaşık 505 trilyon ton su, her yıl buharlaşıp
              gökyüzüne çıkmakta ve tekrar yeryüzüne inmektedir. Yeryüzündeki hayatın devamı da, bu su
              döngüsü sayesinde sağlanır. İnsan sahip olduğu tüm teknolojik imkânları kullansa dahi bu dön-

              güyü asla yapay olarak gerçekleştiremez.
                                                                                  Popüler Bilim (Evren Dizisi 1)







                                                         89                                        Türkçe - 4
   85   86   87   88   89   90   91   92   93   94   95