Page 15 - 9789753815888

1. CO⁄RAFÎ DURUM
Arapça kaynaklarda ad› Ceziretü’l Arab olarak geçen Ara-
bistan, güney Asya’da yer alan bir yar›madad›r. Yar›madan›n ba-
t›s›nda K›z›ldeniz, güneyinde Aden körfezi ile Umman denizi, do-
¤usunda Umman körfezi ile Basra körfezi ve kuzeyinde Irak ve
Ürdün bulunur. Yüzölçümü 2.600.000 km ’dir. K›z›ldeniz k›y›la-
2
r›n›n uzunlu¤u 1 900 km’dir. Yar›madan›n en genifl oldu¤u yer
Yemen’den Umman’a uzan›r ve 2050 km’dir.
a. Arabistan Yar›madas›n›n Do¤al Yap›s›
Arabistan yar›madas›, co¤rafî olarak, üç taraf› karay› denizden
ay›ran da¤larla çevrili çanak fleklinde bir plâtodur. Yükseklik, ku-
zeye do¤ru gidildikçe azal›r. Do¤udaki alçak bölgeler Basra körfe-
zine bitifliktir. Yar›madan›n bat›s›ndaki da¤lar, K›z›ldeniz’in öbür
yakas›ndakilerle bir küme oluflturur. Güneydeki da¤lar, Arabistan
ana karas›n›n içlerine do¤ru yumuflak bir e¤imle son bulur. Plâto-
nun iç taraflar›nda kuzeybat›daki Büyük Nufud’dan güneydeki
Rub’ü’l-Hâlî’ye (Bofl Bölge’ye) uzanan bir dizi çöl görülür. Bas-
ra körfezini çevreleyen kuzeydo¤u k›y› bölgeleri alçak ve kumlu-
dur. Da¤l›k bölgeler pek yüksek de¤ildir. En yüksek yeri bat› Ye-
men’deki Hadur fiuayb’d›r (3.760 m). Tar›m alanlar›yla bölge-
yi 3000 y›ld›r Asya ve Afrika’ya ba¤layan ticaret kentleri dar k›-
y› fleritlerinde yo¤unlaflm›flt›r.
K›y›larda bir set oluflturan da¤lar, yar›madan›n büyük bölümü-
nün y›lda on santimetre küpten az ya¤›fl almas›na neden olur.
Bundan dolay› Arabistan’›n iklimi kurakt›r. Do¤uda, Hint Okya-
nusu’ndan gelen muson ya¤murlar›n›n etkisinde kalan baz› yöre-
ler ile bat› k›y›s› ya¤›fll›d›r. Öbür bölgelerde hava flartlar›n›n düzen-
li oldu¤u alçak bas›nçl› bir devre olan may›s sonu ile eylül sonu
aras›nda s›cakl›k bo¤ucu oldu¤undan iklim flartlar› tar›ma elverifl-