Page 7 - 9789783817746

5 SÖZEL MANTIK VE GÖRSEL OKUMA Yeni Nesil
TÜRKÇE

TEST

4
(Görsel-Grafik Okuma, Sözel
SINIF
Mantık-Muhakeme)

Konuşma Dili Dilin konuşma dili ve yazı dili olmak Yazı Dili
üzere iki farklı boyutu vardır.

Akadaşlar, Arkadaşlar,
örtmen geldi mi? öğretmen geldi mi?

• Toplum tarafından kuralları ve sınırları belirlenmiş yazılı iletişim
• Konuşma dili sözlü iletişim yoluyla sağlanan her türlü dilsel demektir.
iletişime denir.
• Yazı dili kitaplarda, eserlerde kısaca yazıda kullanılan dildir.
• Evde, sokakta, günlük hayatta kullanılan doğal dildir.
• Yazı dili bir kültür dili, medeniyet dilidir. Tarih boyunca ancak
• Sosyal çevreye bağlı olarak bir dil sahası içinde farklı şekiller medeniyeti, kültürü ve edebiyatı olan ulusların bir yazı dili
gösterebilir. Bu farklar, temelde sözcüklerin söylenişi ile bazı olmuştur.
ses ve şekil ayrılıkları etrafında toplanır. • Yazı dili bir kültür ve edebiyat dili olduğu için “edebî dil” olarak
• Bir dil sahası içinde, bir ulusun çeşitli boyları, bir ülkenin değişik da adlandırılır.
bölge ve illeri farklı konuşma dillerine sahip olabilir. • Bir ülkede veya bir dil alanı içinde çeşitli şive ve ağızlar olabilir;
ancak yazı dili tektir.
• Bir dildeki lehçeler, şiveler ve ağızlar konuşma dilinin bölgeden
bölgeye değişmesinden kaynaklanır. • Yazı dili, farklı konuşma bölgelerini ortak bir noktada buluşturur
ve bütün bir ülkeyi içine alır.

Konuşma Dili - Yazı Dili / Türk Dili ve Edebiyatı

(1 ve 2. soruları yukarıdaki infografiğe göre cevaplayın.)

1. Konuşma dili ile yazı dilinin karşılaştırıldığı yukarıdaki infografikten hareketle aşağıdaki çıkarımlardan
hangisi yapılabilir? (T.5.3.22)

A) Yazı dili; sokakta, evde, günlük hayatta kullanılan doğal dildir.
B) Bir dil alanı içinde veya bir ülkede farklı şive ve ağızlar olmaz, konuşma dili tektir.
C) Konuşma dili bölgeden bölgeye değişirken yazı dili bu farklılıkları ortak bir noktada buluşturur.
D) Kitaplarda, eserlerde, kültür ve edebiyat alanlarında konuşma dili kullanılır.

2. Aşağıdaki ifadelerden hangisi yazı diline ait bir özellik değildir? (T.5.3.22)
A) Sözlü iletişim yoluyla sağlanan her türlü dilsel iletişimdir.
B) Medeniyeti, kültürü ve edebiyatı olan ulusların dilidir.
C) Kültür dili, medeniyet dilidir ve bütün bir ülkeyi içine alır.
D) Kuralları ve sınırları toplum tarafından belirlenmiş yazılı iletişimdir.

7