Page 9 - 9789783817746
P. 9

5                          SÖZEL MANTIK VE GÖRSEL OKUMA                  Yeni Nesil
                                               TÜRKÇE


                                                                                               TEST

                                                                                                 5
                                           (Görsel-Grafik Okuma, Sözel
                SINIF
                                               Mantık-Muhakeme)




                                     GELENEKSEL TÜRK TİYATROSU





                                                                                           KÖY SEYİRLİK
                  KUKLA             KARAGÖZ             MEDDAH          ORTA OYUNU
                                                                                            OYUNLARI
















             Konusunu günlük yaşam-  Bir gölge oyunudur. Bu oyunun   Tek kişilik oynanan   Etrafı seyircilerle çevrili   Geleneksel tiyatronun en
             dan ve halk efsanelerin-  en önemli tipleri, Karagöz ve   oyundur. Meddah, tak-  bir alanda oynanan bu   eski koludur. Düğünlerde,
             den alan kukla bir hareket   Hacivat’tır. Karagöz; okumamış,   litler yaparak benzetme   oyunun başkahramanla-  bayramlarda, mevsim ve
             oyunudur. Oyunda karşılıklı   Hacivat’ın söylediklerini yanlış   ögelerinden yararlanarak   rı aynı zamanda oyunun   yıl değişimlerinde eğlen-
             konuşma ve taklitler yer   anlayan bundan dolayı da oyun-  hikâyeler anlatan kişiye   düzenleyicisi olan Pişekâr   mek ve vakit geçirmek
             alır. Kuklada İbiş ve İhtiyar   da gülünç durumların oluşma-  denir. Geleneksel Türk ti-  ile oyunun baş güldürücü   için düzenlenen  temsilî
             olmak üzere iki başkahra-  sını sağlayan bir tiptir. Hacivat   yatrosunun diğer oyunları   tipi Kavuklu’dur. Pişekâr;   oyunlardır. Bu oyunlar;
             man bulunmaktadır. İbiş;   ise öğrenim görmüş, gösterişe   gibi yazılı bir metne bağlı   okumuş, akıllı,  iyiyi kö-  zamana, geleneğe ve ait
             İhtiyarın uşağıdır. Kurnaz   meraklı, kurnaz, kendini beğen-  kalmadan doğaçlama oy-  tüden ayırt edebilen bir   olduğu toplumun kültür
             ve hazır cevaptır. İhtiyar ise   miş bir tiptir. Karagöz ve Hacivat   nanır. Sahnede, meddahın   kişidir. Karagöz oyunun-  seviyesine bağlı olarak
             varlıklı bir kişidir.  dışında; Çelebi, Zenne, Tuzsuz   elinde bir mendil, bir de   daki ise saf, cahil bir kişi-  şekillenir.
                               Deli Bekir, Tiryaki, Beberuhi   sopa bulunur.  dir. Karagöz oyunundaki
                               oyunun konusuna göre oyuna             Karagöz’e benzer.
                               eklenen tiplerdir.
                               Karagöz Oyununun Bölümleri:
                               Mukaddime (Giriş), Muhavere
                               (Söyleşme), Fasıl, Bitiş
              Geleneksel Türk Tiyatrosu /  Türk Dili ve Edebiyatı


                                    (1 ve 2. soruları yukarıdaki infografiğe göre cevaplayın.)


            1.   Geleneksel  Türk  tiyatrosuyla  ilgili  verilen  bilgilerden  yola  çıkılarak  aşağıdakilerden  hangisi  söylene-
                mez? (T.5.3.22)

                A) Geleneksel tiyatronun en eski kolu köy seyirlik oyunlarıdır.
                B) Orta oyununda oyunun düzenleyicisi olan Pişekâr, aynı zamanda oyunun başkahramanlarındandır.
                C) Taklitler yaparak hikâyeler anlatan kişiye meddah denir.
                D) Kuklada Çelebi, İbiş, Beberuhi gibi karakterler vardır.




            2.   Aşağıdakilerden hangisi Karagöz oyununun bölümlerinden biri değildir? (T.5.3.22)
                A) Mukaddime          B) Muhavere         C) Tekerleme             D) Fasıl


                                                         9
   4   5   6   7   8   9