Page 4 -

BLOOM TAKSONOMİSİNE ÖLÇME - DEĞERLENDİRME
UYGUN SİSTEMİ NEDİR?

TÜRKİYE’DE İLK

Bloom Taksonomisi’nin test formatına uyarlanması, Türkiye’de ilk defa PISA Destekli 4 Boyutlu Soru Bankalarında başarıyla gerçek-
leştirilmiştir. Altı aşamalı taksonomi yönteminin 4 boyutta ölçme ve değerlendirme tekniğine uyarlanması sistemine 4 Boyutlu Ölçme
- Değerlendirme Sistemi denir.

HATIRLAMA-ANLAMA

Bu düzeydeki testlerde verilen soruların çözümü UYGULAMA
için gerekli bilgiler sorunun üzerinde verilmektedir.
Bu testlerin amacı; önceden öğrenilen bilgilerin Bu düzeydeki testlerde öğrenilen bilgilerin uygu-
hatırlanması ve soru çözümünde kullanılarak kav- lanması ve pekiştirilmesi sağlanmaktadır.
ranmasıdır. Bu testlerin amacı; öğrencinin bilgi düzeyini ölç-
mektir.
Anlama 1B
Hatırlama
Uygulama 2B
Test - 7 3B YENİ NESİL
HATIRLA Konuyu İzle Tema 2: KELİMEDE ANLAM 5. Test - 9 (Çözümleme) SORULAR
ÇÖZ 1. 3. “Çözmek” kelimesinin ilk akla Bir kelime bir cümlede gerçek Test - 8
UYGULA - ÇÖZ 1 Mecaz anlam, kelimenin gerçek gelen anlamı “düğümlü, bağlı anlamda kullanılırken bir başka 2B Uygulama 1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde “kısa” kelimesi cümlede kazandığı anlamla doğru eşleştirilmemiştir? (T.6.3.5)
cümlede mecaz anlamda kul-
anlamdan uzaklaşarak kazan-
veya sarılı bir şeyi açmak”tır.
içindeki kullanım şekli onların
Gerçek Anlam, Mecaz Anlam, 1. Aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili kelimeleri kullanıldıkları dığı yeni anlamdır. Örnek: “Onun lanılabilir. Kelimelerin cümle 4. 1. Tatlı bir tebessüm ve yumuşak bir dil iletişimin temelidir. Cümle Anlam
kalbi kırık, gözleri yaşlıydı.” cüm-
Terim Anlam anlam türüne uygun olarak işaretleyiniz. (T.6.3.5) lesinde “kırık” kelimesi mecaz Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu gerçek veya mecaz anlamda 1. 2. İftara yakın saatler pide kuyrukları uzayıp gider. A) Kısa boyuyla uzanamadığı yer yok bu çocuğun. Fazla vakit almayan
olup olmadığını belirler.
anlamda kullanılmıştır.
Boyu az olan
4. Demin duyduğum sıcak haber yüreğimi serinletti.
Bir kelimenin zihinde uyandırdığı ilk anlama “gerçek
A) Türkçe dersinin konuyla ilgili tüm
Gerçek Anlam: Cümleler G M T Buna göre, aşağıdaki cümlelerde anlamda kullanılmıştır? (T.6.3.5) Sol 4. Kostüm 1. 3. Suflör seyircileri gülmekten öldürdü. B) Terzi, pantolonumun paçalarını kısa kesmiş. Az süren
C) Kısa bir film olduğu için hiç kimse sıkılmadı.
testlerini çözdüm.
anlam” denir. Kelimelerin sözlükteki ilk anlamıdır. Soğuktan titriyordu. yer alan altı çizili kelimelerden han- B) Bulmaca çözmeyi eskiden beri 1. Yuvarlanan karpuzu tuttum. anahtarı Numaralanmış cümlelerde geçen altı çizili kelimeler sıra- D) Ben kısa yazılardan daha çok hoşlanırım. Ayrıntısı az olan
sıyla hangi anlamlarda kullanılmıştır? (T.6.3.5)
2. Polisler, hırsızları tutmuşlar.
gisi mecaz anlamda kullanılmıştır?
Örnek: (T.6.3.5) çok severim. 3. Tutmasaydım dedem düşerdi. 3. 2. A) Mecaz anlam, gerçek anlam, terim anlam, mecaz an-
Kuşun kanatlarından biri yaralıydı. Bu konu onun kalbini eritir. A) Bir kuş gördüm rüyamda. C) Sokaktaki buzlar güneşi görünce 4. Gözüm o adamı hiç tutmadı. Sıcak Ofsayt lam
gerçek anlam çözüldü. Buna göre, “tutmak” kelimesi yuka- B) Gerçek anlam, mecaz anlam, gerçek anlam, terim an- Cümle Gerçek Mecaz
Kanat: Kuşlarda ve böceklerde uçmayı sağlayan or- Konuşmalarından keskin bir zekâsının B) Yazı yazmak ihtiyacıyla yanıyo- D) Salıncağı kuracağız ama ipi bir rıdaki numaralanmış cümlelerin lam 2. ✓
rum.
gan. olduğu anlaşılıyor. C) Sabah erkenden evden çıktım. türlü çözemedik. hangisinde mecaz anlamda kulla- C) Mecaz anlam, terim anlam, mecaz anlam, gerçek an- O parlak fikirlerini kendine sakla. ✓
nılmıştır? (T.6.3.5)
Bir ilgi veya benzetme sonucu kelimenin gerçek an- Şef notaları karıştırdı, koro sustu. D) En küçük bir ayrıntıyı bile atlama- A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 Yukarıdaki sözcük çarkındaki kelimelerden hangisi terim D) Mecaz anlam, gerçek anlam, terim anlam, gerçek anlam Yüksek karakterli insanlarla arkadaş olmalıyız. ✓ ✓
Mecaz Anlam:
lam
Ayakkabımın bağını bağlamayı unutmuşum.
lamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlama
yacaksın.
anlamlı değildir? (T.6.3.5)
“mecaz anlam” denir. Evin perdelerini daha yeni değiştirdik. A) 1 B) 2 C) 3 D)4 5. Aramızdaki buzdan duvar- Derdimi dökecek candan bir Denize taş atmaktan kollarım yoruldu.
Tablodaki cümlelerde yer alan altı çizili kelimelerden hangilerinin anlamı yanlış işaretlenmiştir? (T.6.3.5)
Örnek: ları geç de olsa yıkmayı dost aradım da ne yazık ki B) taş - yüksek C) bağ - parlak D) parlak - taş
İş yerine yeni gelen çocuğu kanatlarının altına almıştı. başardık. bulamadım. A) yüksek - bağ
mecaz anlam
2. Aşağıda verilen kelimeleri istenilen anlama uygun olarak cüm- 6. 2. Aşağıdaki dizelerin hangisinde altı çizili kelime gerçek an- Sinirden deliye dönen ada- Hiçbir şey değil ama tek
Kanat kelimesi bu örnekte korumak, himayesi altına le içerisinde kullanınız.(T.6.3.5) 4. Kelimeler cümledeki durumları- lamında kullanılmıştır? (T.6.3.5) mın öfkesi nasıl olduysa korktuğum elin dedikodu-
sudur.
na göre gerçek, mecaz ya da
balon gibi söndü.
almak anlamında kullanılmıştır. Gerçek ......................................................................................... “Boş işlerle uğraşacağına ders terim anlamda kullanılır. A) Yüreğin nasıl da yanar bilirim, Parlak ışıkta gözleri kama- Zekâsı gibi dili de keskin 3. 1. On beş yıldır Türkçe dersi okutuyorum.
2. Sizi sıkmamak için uzun konuşmayacağım.
çalışmalısın.” cümlesindeki altı
Hâlimi perişan olmuş görürsen.
fırsat bulamadan yakalandı. kitabıyla çıkıyor okurlarının
Terim Anlam: Göz Mecaz ......................................................................................... 2. Bilim, sanat, spor ya da meslek çizili kelime mecaz anlamda 1. Köprünün ayağı yıkılmış. B) Eğer benim ile gitmek dilersen, şan tavşan kıpırdamaya bile olan yazar, bu sefer bir öykü 3. Kanadı kırık kuşa karşı merhamet duydu.
Bir kelimenin bilim, sanat, spor ya da meslek alanına
4. Parasını bulan öfkeli adam bir anda yumuşadı.
kullanılmıştır.
Numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır? (T.6.3.5)
özgü kavramları karşılığında kazandığı anlama “terim
karşısına.
Eğlen güzel, yaz olsun da gidelim.
3. Uçağın kanadı kırılmış.
anlam” denir. dallarıyla ilgili belirli bir kavra- 1. Açık yürekli olmayı babamdan 2. Şiirin ölçüsünü bulamadım. C) Kaç senedir içimde sana yürek besledim, Tabloda altı çizili kelimelerin mecaz anlamda kullanıldığı A) 1. cümledeki “okutuyorum” kelimesi gerçek anlamda kullanılmıştır.
mı karşılayan kelimelere terim
bölümler pembeye, mecaz anlam dışında kullanıldığı bö-
öğrendim.
Örnek: Terim ......................................................................................... anlamlı kelimeler denir. Örnek: 2. Öğretmenimizin sözleri içimizi ısıt- 4. Selden kütük topluyoruz. Gündüzleri güneşle, gece ayla beslendim. lümler ise maviye boyanırsa şeklin yeni görünümü nasıl B) 2. cümledeki “sıkmak” kelimesi gerçek anlamda kullanılmıştır.
Matematik: doğal sayılar, kare… “Bugün Türkçe dersinde özne tı. Buna göre, yukarıdaki cümlelerin D) Tutuşmuş ruhlarına bir damla gözyaşı sun, olur? (T.6.3.5) C) 3. cümledeki “kanadı” kelimesi gerçek anlamda kullanılmıştır.
Tiyatro: sahne, perde, kostüm… ve yüklemi öğrendik.” cümle- 3. Bu haftaki maçların hakemleri hangisinde terim anlamlı bir kelime B)
Müzik: nota, sol anahtarı… sinde “özne” ve “yüklem” terim belli olmuş. kullanılmıştır? (T.6.3.5) Bir sebile döküldü bembeyaz güvercinler. A) D) 4. cümledeki “yumuşadı” kelimesi mecaz anlamda kullanılmıştır.
Resim: portre, palet, tuval… Gerçek ......................................................................................... anlamlı kelimelerdir. A) 1 B) 2 C) 3 D) 4 • Bugün hava dünkünden daha sıcak.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerde 4. Doktor Hanım, tatlı yemememi 3. 1. Dağın tepesinde yoğun bir duman yükselince herkes kor- 4. • Yeni çıkan arabalara vuruldum. • Çocuklar, komşunun camını kırmışlar.
Yukarıdaki cümlelerde geçen altı çizili kelimelerin anlam özellikleri sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir? (T.6.3.5)
söyledi.
geçen altı çizili kelimelerden hangi-
kuya kapıldı.
lelerin hangilerinde mecaz anlamlı
Perde Mecaz ......................................................................................... si terim anlamlı değildir? (T.6.3.5) Bu örneğe göre numaralanmış cüm- Ad/Soyad: 2. Yüzü o kadar bozuktu ki... C) D) Sıcak
A) Hakem penaltı kararı verdi. kelime kullanılmıştır? (T.6.3.5) 3. Kuşun kanadına ucu yanık bir mektup bağlayıp uçur- Vurmak Kırmak
B) Çarpma işlemini çok seviyorum. A) 1 ve 2 B) 2 ve 3 dular maviliklere. A) Gerçek Mecaz Gerçek
Terim ......................................................................................... C) Ekmeği ikiye bölüp yedik. C) 2 ve 4 D) 3 ve 4 4. Bu adam bu lafları kaldırmaz. Ad/Soyad: B) Mecaz Mecaz Gerçek Gerçek
D) Dişime köprü yaptırdım. Numaralanmış cümlelerin hangilerinde altı çizili kelimeler me- C) Gerçek Gerçek Gerçek
caz anlamda kullanılmıştır? (T.6.3.5)
6. SINIF TÜRKÇE A) 1 ve 2 B) 1 ve 4 D) Mecaz Gerçek
Tema 2 Tema 2 31 C) 2 ve 3 D) 2 ve 4 6. SINIF TÜRKÇE
30
Kazanımlar: T.6.3.5 Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime gruplarının Tema 2 Tema 2 33
anlamını tahmin eder.
32
6. SINIF TÜRKÇE
ÇÖZÜMLEME DEĞERLENDİRME
ÖZGÜN DÜŞÜNME
Bu düzeydeki testlerde öğrenilen bilgilerin kulla-
nılarak daha üst düzey bilişsel etkinliklerin ger- Bu düzeydeki testler, öğrenilen bilgileri kullanma ve öz-
çekleştirilmesi, bilgiler arasındaki anlam ilişkisinin gün düşünebilme becerisi, "Tam Öğrenme"nin gerçek-
keşfedilmesi hedeflenmektedir. leşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi boyutlarını içerir.
Bu testlerin amacı; öğrencilerin üst düzey düşün- Bu testlerin amacı; öğrencinin kendi özgün düşüncesini
me becerilerini geliştirmektir. ifade edebilmesini ve en üst düzey öğrenmenin gerçek-
leşmesini sağlamaktır.
3B YENİ NESİL
Gerçek Anlam, Mecaz Anlam, Terim Anlam (Çözümleme) SORULAR Tema 2: KELİMEDE ANLAM
3B YENİ NESİL Test - 9 4B DEĞERLENDİRME
ÖZGÜN DÜŞÜNME
(Çözümleme) SORULAR 9. “İnce” kelimesi; 1. Aşağıda doğru cevabı işaretlenen soruda bu cevaba ulaşmak için gereken boşlukları uygun şekilde doldurun.
5. Fabl, ders verme amacı güden, güldüren, düşündüren ve şiir şeklinde yazılan öykülerdir. Bu yapıtların kahramanları genellikle I. kalınlığı az olan,
II. aşırı özen gerektiren iş,
III. akışkanlığı çok olan gibi farklı anlamlarda kullanılmaktadır.
1
hayvanlardır. Ama bu hayvanlar insanlar gibi düşünür, konuşur ve insanlar gibi davranır. Anlatılan olaylar gerçeğe ne kadar Aşağıdakilerin hangisinde “ince” kelimesi bu anlamların dışında kullanılmıştır? (T.6.3.5) ...........................................................
yakın olursa fabl o derecede etkili ve başarılı olur. Bu metinlerde kişileştirme (teşhis) ve konuşturma (intak) sanatlarından ya- A) Bizi kapıda karşılaması çok ince bir davranıştı.
2
3
rarlanılarak anlatıma canlılık ve güzellik katılır. B) Kitap zaten inceydi, o yüzden okumam uzun sürmedi. ........................................................... Anlamlı Sözcükler
Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? (T.6.3.5) C) Kuyumculuk da ince işçilik gerektiren işlerdendir.
4
A) 1. kelime terim anlamlı bir sözcüktür. B) 2. kelime mecaz anlamda kullanılmıştır. D) Benzin, petrolün inceltilmiş hâlidir ve daha akıcıdır. ........................................................... Sözcükler
D) 4. kelime mecaz anlamda kullanılmıştır.
C) 3. kelime terim anlamlı bir sözcüktür.
6. Aşağıdakilerin hangisinde altı çizili kelimenin anlamı karşısında yanlış verilmiştir? (T.6.3.5) ...........................................................
Cümle Anlamı 10.
A) Güneşin eğilmesiyle gökyüzü kızarmaya başladı. Mecaz Anlamlı Ne kadar sabırsızsın, Kâğıdın kenarına ................................... Anlamlı Sözcükler
Gerçek Anlamlı
Ödüller bu gece
B) Gazetede müfredatın yenilendiği yazıyordu. Mecaz Anlamlı İsteklerinizin ardı sahiplerini bulacak. patlama, geliyorum! bir not bırakmıştı.
arkası kesilmiyor.
rana karışık olarak bu konu başlıklarıyla ilgili tanımlar getirilir. Bu tanımları numaralı konu başlıklarıyla uygun şekilde eşleştire-
C) Ülkemizin güzellikleri tüm dünyanın gözünü kamaştırıyor. Gerçek Anlamlı Kelimede Anlam konusuyla ilgili tasarlanan bir bilgisayar oyununda roketin yanında bazı konu başlıkları verilir. Daha sonra ek-
D) Okullar eylül ayında açılacak. bilen oyuncunun roketi fırlatılır. Aşağıda, ekrana gelen tanımlar verilmiştir:
İpte asılı olan cümlelerdeki altı çizili kelimelerden hangileri gerçek anlamında kullanılmamıştır? (T.6.3.5) a- Anlamı güçlendirmek amacıyla aynı kelimenin, yakın anlamlı kelimelerin veya zıt anlamlı kelimelerin tekrarıyla oluşan söz-
B) kesilmek - patlamak C) ödül - kâğıt D) patlamak - kâğıt
cük grubudur.
c- Doğadaki cansız varlıkların, hayvanların, makinelerin çıkardığı seslerin taklit edilmesiyle oluşan sözcüklerdir.
7. Ayhan: Akşama kadar atölyede demir dövdü. A) kesilmek - ödül b- Kavramların sayılabilen, ölçülebilen, azalıp çoğalabilen özelliklerini gösteren sözcüklerdir.
d- Genellikle gerçek anlamından uzak kendine özgü bir anlam taşıyan, ifadeyi daha zengin ve etkileyici kılmak amacıyla söy-
Meral: Sonradan dizini dövdü ama artık çok geçti.
Mert: Pelikan, ayakları ile suyu dövüp balığı ürküttü. e- Beş duyu organımızdan herhangi biriyle algılayamadığımız kavramları ifade eden sözcüklerdir.
lenen kalıplaşmış söz öbekleridir.
Yukarıdaki öğrencilerden hangisi, “dövmek” kelimesini gerçek-mecaz anlam bağlamında “Havanda su dövmeyelim, önce onu
Tülay: Annem geçen gün döveçte karabiber dövdü. D) Tülay ve Mert 11. (I) Bizim komşunun çocuğu bugünlerde nedense burnu havalarda geziyor. (II) Görünce tanıyamadım doğrusu. (III) Oysa ba- Buna göre, roketin fırlatılabilmesi için doğru eşleştirme nasıl olmalıdır? (T.6.3.5-6) D) 1-e
bamın yanında büyümüştü; babam onun imdadına yetişmişti; yememiş yedirmiş; giymemiş giydirmişti onu. (IV) Nankörlük
buna derler, iyilikleri başına kakmak değil bu ama insan böyle de yapmaz ki kardeşim, kendisine onca babalık yapmış birisine!
bulalım, sonra bunları konuşalım.” cümlesindeki anlamıyla kullanmıştır? (T.6.3.5)
A) Yalnız Meral B) Meral ve Tülay C) Ayhan ve Meral Üzüntüm bundandır. A) 1-a 2- c B) 1-a 2- e C) 1-c 2- a 3- e 2- d 3- b 4- c

Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? Ad/Soyad: 3- b 3- c 4- d 4- b 5- a
A) I numaralı cümlede “burun” kelimesi mecaz anlamda kullanılmıştır.
8. 1. Mevsimin ilk karı bu yıl köylere düştü. (T.6.3.5) 4- e 5- d 5- b 5- d
3. Merdivenden hızlıca düşünce ayağı kırılmış. C) III numaralı cümlede “yetişmek” kelimesi mecaz anlamda kullanılmamıştır.
2. Bu hafta pazarda meyve fiyatları çok düştü. B) II numaralı cümlede “görmek” kelimesi temel anlamda kullanılmıştır.
4. İnsanlar telaşa, heyecana, korkuya düştüler. D) IV numaralı cümlede “üzüntü” kelimesi gerçek anlamda kullanılmıştır.
“Düşmek” kelimesi, yukarıdaki cümlelerin hangisinde “Bu yılın enflasyon rakamları epey düştü.” cümlesindeki anlamıyla kul-
lanılmıştır? (T.6.3.5) C) 3 D) 4
A) 1 B) 2 35 35 35 6. SINIF TÜRKÇE Tema 2
Tema 2 Tema 2 58
Ünite 1
34 34 Ünite 1 6. SINIF TÜRKÇE
6. SINIF TÜRKÇE