Page 48 -

HATIRLA Konuyu İzle Tema 2: KELİMEDE ANLAM

ÇÖZ

UYGULA - ÇÖZ 4
Deyimler, İkilemeler, Yansıma Kelimeler
1. Aşağıdaki deyimlerin anlamlarını deyimler sözlüğünden bula-
Deyimler: rak yazınız. (T.6.3.6)
Bir olayı, bir durumu, bir kavramı daha etkileyici
anlatmak için en az iki kelimenin bir araya gelme- Caka satmak:
siyle oluşan ve çoğu zaman gerçek anlamından uzak-
laşıp kendine özgü yeni bir anlam kazanan kelime ....................................................................................................................
gruplarına “deyim” denir. Deyimler genellikle mecaz Etekleri tutuşmak:
anlamlıdır.
....................................................................................................................
Örnek:
Ağzı kulaklarına varmak Merak sarmak:
Avucunun içi gibi bilmek ....................................................................................................................
Gözüne girmek
Başında değirmen çevirmek
Çorap söküğü gibi gelmek
2. Aşağıdaki cümlelerde kullanılan ikilemelerin oluşum şekillerini
İkilemeler:
Anlamı güçlendirmek amacıyla aynı kelimenin, ya- yazınız. (T.6.3.5)
kın anlamlı kelimelerin veya zıt anlamlı kelimelerin
tekrarıyla oluşan kelime grubuna “ikileme” denir. Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden.
İkilemeler çeşitli şekillerde oluşturulur.
....................................................................................................................
Örnek:
koşa koşa akıllı uslu ses seda İleri geri konuşup insanın canını sıkma!
ileri geri eski püskü ak pak ....................................................................................................................
ıvır zıvır çat pat abur cubur
hızlı hızlı yer yurt iyi kötü
apar topar çıtı pıtı lıkır lıkır Bıkıp usanmadan hedefe odaklanmalıyız.
....................................................................................................................

Yansımalar:
Doğadaki cansız varlıkların, hayvanların, makinelerin
çıkardığı seslerin taklit edilmesiyle oluşan kelimelere 3. Aşağıdaki cümlelerde geçen yansımadan oluşmuş kelimeleri
“yansıma kelimeler” denir. yazınız. (T.6.3.5)

Örnek: Şırıl şırıl akan dere ve sen ne güzelsiniz!
Şırıl, şırıltı, şırıldamak
Hışır, hışırtı, hışırdamak ....................................................................................................................
Gıcır, gıcırtı, gıcırdamak
Pat, patlamak Uykusundan kapının gıcırtısı uyandırdı.
Tık, tıkırtı ....................................................................................................................
Vız, vızıltı
Vın, vınlama Ahşap bina çatırdayarak yıkıldı.
Zır, zırıltı
....................................................................................................................

Kazanımlar: T.6.3.5 Bağlamdan yararlanarak bilmediği kelime ve kelime grupları anlamını
tahmin eder. 48 Tema 2
T.6.3.6 Deyim ve atasözlerinin metne katkısını belirler.