Page 7 - Yeni Nesil Soru Bankası Fen Bilimleri 7

OECD ÖLÇME - DEĞERLENDİRME
(ULUSLARARASI SINAVLAR) SİSTEMİ

DAMLA YAYINEVİ’NDE
PISA ÇALIŞMALARI
DEĞERLENDİRME
ÜNİTE 1: GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ
ÜNİTE 1: GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ
4B ÖZGÜN DÜŞÜNME
1. Yanda verilen kolileri sınıfa getiren Fen bilimleri öğretmeni öğrencileri ile aşağıdaki etkin-
DEĞERLENDİRME / ÖZGÜN liği yapıyor. Tüm soru bankalarımız doğrudan PISA sorularıyla
- Büyük kolinin içerisine küçük koliler yerleştiriyor.
- Küçük kolilerin içerisine mavi, kırmızı, sarı ve bayaz ışık yayan dört farklı ışık kaynağı
DÜŞÜNME - Kolinin kapaklarını kapatarak kalemle delikler açıyor. desteklemiştir. PISA sorularıyla öğrencilerin;
yerleştiriyor.
- Işık kaynakları açılarak karanlık ortamda gözlem yapılıyor.
Bu düzeydeki testler, öğrenilen bilgileri kul- • Dikkatini odaklayarak uzun metinleri anlama ve
lanma ve özgün düşünebilme becerisi, “Tam Yıldızlar konusunu anlatan öğretmenin yaptığı etkinlik ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi .........................................................? yorumlama,
Öğrenme”nin gerçekleşip gerçekleşmediğinin A) ........................................ renkli yıldızların enerjisi düşük iken ........................................ ve ........................................ renkli yıldızların enerjisi yüksektir.
B) Öğretmenin hazırladığı düzenekte enerjisi ........................................ yıldızların sayısı daha fazladır.
C) Etkinlikteki orta enerjili yıldız sayısı düşük enerjili yıldız sayısından ........................................ • Analiz – sentez, çözümleme ve değerlendirme
belirlenmesi boyutlarını içerir. D) Karanlık ortamda elde edilen görüntünün sağ tarafında ........................................ enerjili yıldızlar vardır. yapma,
2. 13,7 milyar yıl önce büyük bir patlama ile evrenin oluştuğunu savunan Big Bang teorisini anlatan görsel şekilde verilmiştir.
Bu testlerin amacı; öğrencinin kendi özgün • Grafik ve görsellerden gerekli verileri elde ederek
düşüncesini ifade edebilmesini ve en üst dü-
zey öğrenmenin gerçekleşmesini sağlamaktır. soruları cevaplayabilme,
• Sayısal verilerden sonuçlar çıkarma,
13, 7 Milyar 13, 6 Milyar 13, 2 Milyar Bugün 10 Milyar 11 10 Milyar
14
yıl önce yıl önce yıl önce yıl sonra yıl sonra
Görselde verilen bilgilere göre aşağıdaki ifadelerden hangisi .........................................................?
A) Patlamadan günümüze kadar gök cisimleri arasındaki mesafe ...............................................
B) Görselde verilen gök cisimleri ............................................... temsil etmektedir. • Parça – bütün ilişkisini analiz edebilme becerileri-
C) Gök cisimlerinin biribirinden uzaklaşması ............................................... genişlediğini gösterir.
D) Görseldeki bilgilere göre evrenin milyarlaca yıl genişlemeye devam edeceği ................................................
nin geliştirilmesi hedeflenmektedir.
7. SINIF FEN BİLİMLERİ 36 36 Ünite 1
Ünite 1
Öğrencilerimizi dünya standartlarının üzerine çıkar-
mak, eğitimdeki temel hedefimizdir.
OECD OECD
Uluslararası ÜNİTE 1: GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ PISA Değerlendirme Uluslararası
Sınavlar Sınavlar
YORU M VE ANALİZ BECERİLERİ YORU M VE ANALİZ BECERİLERİ
KARA DELİK Soru 1: EMEKTAR CASSİNİ Soru 1:
Güneş’ten çok daha büyük yıldızlar ömürlerinin sonuna gelince, çe- “Kara delik” metnindeki bilgilere göre aşağıda verilen ifadeler 1997 yılında Satürn’e gitmek için fırlatılan Cassini 2004’te geze- Bir gezegeni incelemek için uzaya gönderilen uzay aracı gök
kim kuvvetleri etkisiyle kendi içine çökmeye başlarlar. Çekim kuv- doğru ise “D”, yanlış ise “Y” harfini yuvarlak içerisine alınız. genin etrafında yörüngeye oturtuldu. 2004’ten beri Satürn’ün cismi ile ilgili hangi bilgileri toplayabilir? Her ifade için ‘Evet’
veti arttıkça tanecikler arasındaki mesafe o kadar azalır ki çok Kara delik, bir yıldızın yaşam sürecinin sonu olarak misafiri olan Cassini 2017 yılına kadar veri toplayarak Dünya’ya ya da ‘Hayır’ seçeneklerinden sadece birini yuvarlak içerisine ULUSLARARASI
büyük kütle tek bir noktada toplanır.
alınız.
ULUSLARARASI da tanımlanabilir. D/Y D/Y gönderdi. Bir gezegeni cismini incelemek için uzaya gön- SINAVLAR
Kara delik çekim alanına giren maddeleri kendisine
derilen uzay aracı gök cismi ile ilgili hangi bilgileri
çekebilir ancak enerjiyi çekemez.
SINAVLAR Bir yıldızın Kara delik olabilmesi için kütlesinin D/Y toplayabilir? Evet/Hayır
Atmosferinin kimyasal bileşimi
Güneş’ten epeyce büyük olması gerekir.
Atmosferinde meydana gelen hava olayları Evet/Hayır Neden PISA?
Yoğunluk ve kütle öyle bir noktaya ulaşır ki çekim alanındaki her Gezegenin hareketleri Evet/Hayır
PISA Nedir? şeyi kendisine çekmeye başlar. Işık bile bu çekim etkisinden kurtu- 8 milyar km yol alan Cassini Satürn atmosferine meteor gibi da- Gezegenin yüzey şekilleri ve kimyasal yapısı Evet/Hayır
lamaz. Bu nedenle karadeliği göremeyiz. Bir karadeliği görmenin
larak parçalanması sağlandı ve görevini tamamladı. Bu görev
tek yolu; onu, etrafından madde yutarken gözlemektir.
Soru 2: sonlandırma işlemine Cassini’nin yakıtının bitmesine az bir süre
UY Scuti, NML Cygni, WOH G64 bilinen en büyük yıldızlardır. kala karar verildi. Çünkü bilim insanlarına göre Cassini’nin başıboş Liseye geçişte artık yeni bir sınav sistemi
şekilde bırakılmasının Satürn uydularına düşmesine yol açabilirdi.
PISA, OECD ülkeleri arasında Güneş’ten binlerce kat büyük olan bu yıldızlar Dünyamızdan Bu uydularda okyanus olması çeşitli yaşam formlarının olabileceği Soru 2: uygulanıyor.
binlerce ışık yılı uzaklıktadır. Bu yıldızların yarıçapı milyarlarca
şeklinde yorumlanıyordu. Bu nedenle uzay aracı imha edilmiş oldu.
kilometreyi bulabilir. Bu yıldızlar Güneş’ten yüzbinlerce kat
öğrencilerin kazanmış olduğu Ma- daha parlaktır. Güneş’ten daha küçük yıldızlar da vardır. Cassini 13 yıllık görevini sonlandırıldığı anda yakıtı tam olarak
Geçtiğimiz günlerde İngiltere’de bir gözlemevinde çalışan
bitmemişti. Bir süre daha veri toplayarak Dünya’ya göndere-
Bir yıldız olan Güneş de Kara delik olacak mı?
bilim insanları Satürn gezegeni ile aynı büyüklükte bir yıldız
bilirdi. Ancak bilim insanları Cassini’nin çok büyük hızla Satürn
Güneş’te de çökme meydana gelecek ama Dünya boyutlarına
tematik ve Fen Bilimleri okuryazar- geldiğinde bu çökme duracak. Çünkü Güneş, kütlesi nedeniyle çok keşfettiler. Bu yıldıza ise EBLM J0555-57Ab adını verdiler. atmosferine dalarak parçalanmasını sağladılar. Bu sınav için Milli Eğitim Bakanlığının
Buna göre, yukarıda özellikleri verilen yıldızlardan hangisi
büyük bir kütle çekimine sahip değildir.
Buna göre, bilim insanlarının Cassini’nin yakıtının tamamen
kütle çekimi etkisiyle kütlesini bir noktada toplayarak Kara
bitmesini beklemeden imha etmelerini nasıl açıklayabiliriz?
lığı ile Okuma Becerilerini değer- delik oluşturamaz? B) NML Cygni ........................................................................................ yayınladığı örnek sorulara baktığımızda
A) UY Scuti
........................................................................................
C) EBLM J0555-57Ab
D) WOH G64
........................................................................................
lendiren bir araştırmadır. PISA’nın Cassini’nin bilim dünyasına katkılarından bazıları şunlardır; PISA mantığında olduğunu görüyoruz.
Satürn halkaları daha yakından incelenerek gezegenlerin oluşumu
temel amacı, öğrencilerin okulda Güneş tamamen kendi içerisine çökse bile yani bir Kara delik oluş- Soru 3: Güneş Sistemi’ndeki en büyük gezegen olan Jüpiter, yıldızlar ile ilgili yeni fikirlerin oluşmasını sağladı. Soru 3: 1997 yılında Satürn’e gitmek için fırlatılan Cassini 7 yılda Yani yeni sınav sistemi sadece bilen değil,
Satürn atmosferinde oluşan devasa fırtınaların incelenmesine im-

kân sağladı.

öğrendikleri bilgi ve becerileri gün- tursa bile etrafındaki gezegenlere uyguladığı çekim kuvveti değiş- gibi kütle çekim etkisiyle çökerek kara delik oluştursaydı, Satürn’de bir gün uzunluğunun sabit olmadığı değişken olduğu Satürn yörüngesine ulaşabilmişitir. bilgiyi kullanabilen, analiz ve sentez yapa-
sonucuna ulaşıldı.
Güneş Sistemi’ndeki tüm gezegenleri çekim etkisiyle içine
mez. Çünkü Kara delik oluşurken kendi kütlesi bir noktada toplanır.
Satürn’ün uydusu olan Titan’ın metan ve etandan oluşan hidro-
çekebilir miydi? Açıklayınız.
Buna göre, Cassini aynı hızla aşağıda verilen gezegenlerden
Dolayısıyla Güneş, karadeliğe dönüştüğünde etrafında dolanan
karbon göllerinin varlığı keşfedildi.
lük hayatta kullanma becerisini gezegenlere kendi kütlesi kadar bir çekim kuvveti uygulayabilir. ....................................................................................... hangisine gönderilseydi gezegen yörüngesine ulaşma süresi bilen öğrencilere yönelik bir sınavdır.
Yani gezegenlere uyguladığı çekim kuvveti değişmez.
daha uzun olurdu?
.......................................................................................
A) Jüpiter
B) Venüs

........................................................................................
ölçmektir. C) Mars D) Uranüs
7. SINIF FEN BİLİMLERİ 34 Ünite 1 Ünite 1 35 7. SINIF FEN BİLİMLERİ
AKOD SİSTEMİ NEDİR?
AKILLI OPTİK DEĞERLENDİRME
SORULAR 3B
Test - 7 ÜNİTE 1: GÜNEŞ SİSTEMİ VE ÖTESİ Ünite Değerlendirme Testi 2B YENİ NESİL
(Uygulama - Çözümleme)
6. Fen bilimleri öğretmeni tahtaya, tüm yıldızların yaşam sürecini özetleyen aşağıdaki şemayı çizmiştir. 9. Bilim ve Çocuk Dergisi’nin Ekim 2013’te çıkan 6. sayısında şu bilgilere yer verilmiştir.

Ders: Fen Bilimleri aKOD Akıllı Optik Değerlendirme Sistemi
Konu: Bir yıldızın yaşam süreci “Lozan’da bulunan Teknoloji Enstitüsü Uzay Merkezi, Dünya’nın yörüngesinde bulunan bazı uzay çöplerinin te-
mizlenmesi için bir proje geliştirdi. Bu proje kapsamında yakıt tankları, uydu parçaları ve görevlerini tamam-
Küçük Beyaz layan uydular gibi büyük atıklar çöpçü uzay araçları tarafından toplanacak. Bu aracın görevi eski uydular-
kütleli yıldız Gezegenimsi cüce dan birini yörüngeden indirmek olacak. Uzay aracının gönderilmesi birkaç aşamada gerçekleşecek...” SİSTEMİ
bulutsu
YILDIZIN DOĞUMU NEBULA Nötron yıldızı YILDIZIN ÖLÜMÜ Dergideki bu haber ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? (F.7.1.1.2)
A) Uzay kirliliğinin sebebi uzay araştırmalarında kullanılan araçlardır.
(Bulutsu)
B) Uzayda biriken çöpler, gelecekteki uzay araştırmalarını engelleyebilir.
Büyük kütleli Süpernova Kara delik C) Doğal ve yapay uyduların temizlenmesi ile atmosferdeki kirliliğin önüne geçilebilir.
yıldız patlaması D) Dünya’nın yörüngesinde başıboş dolanan enkaz parçaları Dünya ve astronotlar için tehlike oluşturmaktadır.
Buna göre, yalnızca yukarıdaki şemaya bakarak aşağıdaki sorulardan hangisine “evet” cevabı verilebilir? (F.7.1.2.1)
A) Yıldızlar sonsuza kadar yaşar mı? Optik formun fotoğrafını çekip cevaplarınızın
B) Ölen bütün yıldızlardan geriye kalan gaz ve toz bulutları tekrar bulutsu hâlini alır mı?
C) Beyaz cüce ve nötron yıldızı oluşumuna aynı yıldızın ölümü mü neden olur?
D) Tüm yıldızların ham maddesini bulutsular mı oluşturur? 10. Işık yılı ile ilgili öğrenciler aşağıdaki ifadeleri kullanıyor. 11. Aşağıdaki tabloda verilen gök cisimlerinde A, B ve C özellikle-
rinin bulunup bulunmama durumu verilmiştir.
Bu birim ışığın bir yılda doğruluğunu, testlerin çözümlerini, testteki
aldığı mesafedir. Gök cismi A B C
7. Gözlemevleri uzaydaki her çeşit değişikliği ve gök cisimlerini 8. Antalya Saklıkent’te bulunan Bakırlıtepe, gözlemevi kurmak için Yıldız 4 – –
gözlemlemek, veriler toplamak, incelemek için kurulurlar. en uygun yer olarak seçildi, Burada TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi
kuruldu ve 5 Eylül 1997’den beri faaliyet gösteriyor. Çok büyük mesafelerin Galaksi – 4 4 başarı oranınızı, kazanım analizini ve testin
ölçülmesinde kullanılır.
Gezegen 4 – –
Yukarıdaki öğrencilerin söylediği ifadelere göre hangi iki me- Buna göre A, B ve C ile gösterilen özellikler;
safe arasındaki uzaklığın ışık yılı birimi ile ifade edilmesi en I. A: Şekli küreseldir.
uygun olur? (F.7.1.2.2) sonunda hangi konulara tekrar çalışmanız
II. B: Şekli epliktik, sarmal ya da düzensiz olabilir.
A) Dünya’nın kuzey kutbu ile güney kutbu arasındaki uzaklık
B) Dünya ile Venüs gezegeni arasındaki uzaklık III. C: Yapısında bulutsu bulundurabilir.
C) Merkür ile Güneş arasındaki uzaklık ifadelerinden hangileri gibi olabilir? (F.7.1.2.2) (F.7.1.2.3)
Gözlemevleri ile ilgili; D) Andromeda galaksisi ile Samanyolu Galaksisi arasındaki gerektiğini anında görebileceğiniz bir sistemdir.
Aşağıdakilerden hangisi bu gözlemevinin bulunduğu bölgenin uzaklık A) Yalnız I B) I ve III C) II ve III D) I, II ve III
I. Yüksek tepelere kurulur. özelliklerinden biri olamaz? (F.7.1.1.5)
II. Işık kirliliği nedeniyle şehirden uzak yerlere kurulurlar. A) Bulutlu günlerin en az yaşanması, hava ve ışık kirliliğinin en
III. Rasathane olarak da adlandırılırlar. az seviyede olması Ad/Soyad:
ifadelerinden hangileri doğrudur? (F.7.1.1.5) B) Deprem kuşaklarından uzak, yerleşim yerlerine yakın olması
A) Yalnız I B) I ve III C) İklim ve bulutluluk oranın uygun olması
C) II ve III D) I, II ve III D) Ulaşımın kesintisiz sağlanabildiği bir yer olması
Kazanımlar: F.7.1.1.1., F.7.1.1.2., F.7.1.1.3., F.7.1.1.4, F.7.1.1.5., F.7.1.1.6., F.7.1.2.1., F.7.1.2.2., F.7.1.2.3., F.7.1.2.4.
32 Ünite 1 Ünite 1 33
7. SINIF FEN BİLİMLERİ