Page 14 -

TÜRKÇEN‹N SESLER‹
9. Türkçenin Sesleri
Türkçede sekiz ünlü (sesli harf) , yirmi bir ünsüz (sessiz
harf) vard›r.
10. Ünlüler
Türkçedeki sekiz ünlü, oluflumlar› s›ras›nda dilin, du-
daklar›n, a¤z›n durumuna göre kal›n/ince, düz/yuvarlak,
genifl/dar olmak üzere üç nitelikte olur.
11. Ünlülerde Kal›nl›k / ‹ncelik
Söyleyifl s›ras›nda dilin geriye çekilmesi ya da önde ol-
mas›na göre ünlüler (sesli harfler) kal›n ya da ince olur.
Kal›n ünlüler: a, ›, o, u
‹nce ünlüler: e, i, ö, ü
12. Ünlülerde Düzlük / Yuvarlakl›k
Söyleyifl s›ras›nda dudaklar›n düz ya da yuvarlak biçim
almalar›na göre ünlüler (sesli harfler) düz ya da yuvarlak
olur.
Düz ünlüler: a, e, ›, i
Yuvarlak ünlüler: o, ö, u, ü
13. Ünlülerde Genifllik / Darl›k
Söyleyifl s›ras›nda a¤z›n aç›k ya da kapal›ya yak›n olu-
fluna göre ünlüler (sesli harfler) genifl ya da dar olur.
Genifl ünlüler: a, e, o, ö
Dar ünlüler: ›, i, u, ü
14. Ünlülerin Nitelikleri
Yukar›da s›ralanan özelliklere göre, her ünlünün; dilin,
dudaklar›n, a¤z›n durumuna göre tafl›d›¤› üç nitelik vard›r.
a ünlüsü: kal›n, düz, genifltir.
e ünlüsü: ince, düz, genifltir.
› ünlüsü: kal›n, düz, dard›r.