Page 18 -

18 ‹MLA (YAZIM) KILAVUZU
AÇIKLAMA: Yabanc› kelimelerden kimilerinin son hece-
lerinde kal›n ünlüler bulundu¤u hâlde, bunlar›n söyleniflleri
ince oldu¤undan, Türkçede bu kelimelere ekler ince ünlüy-
le getirilir: ihtilal–den, istical–li, hiperbol–ler, muvafakat–ini,
rol–lerinin, petrol–cülük, skandal–ler, sosyal–lefltirme... (Bu
gibi kelimelerin ince ünlüyle kurulmufl ekler ald›klar› K›la-
vuz’da hiperbol, –lü; ihtilal, –li; rol, –lü; skandal, –li... biçi-
minde belirtilmifltir).
27. Küçük Ünlü Uyumu: Düz Ünlüler
Türkçe kelimelerde düz ünlülerden (a, e, ›, i), sonra yi-
ne düz ünlüler gelir. Baflka bir deyiflle, düz ünlülerden son-
ra yuvarlak ünlüler (o, ü, u, ü) gelmez: kaplamak, çal›flkan,
beklerken, gezintilerde...
AÇIKLAMA: Türkçe bir kelimede düz, genifl ünlüden
sonra b, m, v ünsüzleri varsa, bunu izleyen ünlü, dar yuvar-
lak olur: çamur, kavurucu, kabuk...
28. Küçük Ünlü Uyumu: Yuvarlak Ünlüler
Türkçe kelimelerde yuvarlak ünlülerden (o, ö, u, ü) son-
ra gelen ünlüler ya dar yuvarlak (u, ü) ya da düz genifl (a, e)
olur. Baflka bir deyiflle, yuvarlak ünlülerden sonra dar düz
ünlüler (›, i) ya da genifl yuvarlak ünlüler (o, ö) gelmez: yu-
muflak, koflucu, üçüncülük, ölümcül...
29. Küçük Ünlü Uyumu: Genifl Yuvarlak Ünlüler
Türkçe kelimelerde genifl yuvarlak ünlüler (o, ö) ancak
ilk hecede bulunur, öbür hecelerde bulunmaz: oturmak,
ötücüler...
AÇIKLAMA 1: –(i)yor eki, büyük ünlü uyumu gibi küçük
ünlü uyumuna da uymaz. Buna göre:
a) Kendinden önce ince ünlü de gelse (o) ünlüsü incel-
mez: gel-i-yor, gül-ü-yor, sev-i-yor...
b) ‹kinci, üçüncü hecelerde bulunmas›na karfl›n (o) ün-
lüsü daralmaz: bak-›-yor, kofl-u-yor, yetifl-i-yor...
c) Fiil kök ya da gövdeleri ünlüyle bitiyorsa, bunlar›n so-