Page 6 - 9786053839705
P. 6
8
malardan ayıran özellikler vardır: Anlatımda açıklık,
özlülük, anlatım tonunda kuruluk. Şiirle sadece sağ-
duyu yönünden ilişki kurar. Dolayısıyla bazı atasöz-
leri ölçülü ve kafiyelidir. Bu unsurlar, özellikle akılda
daha iyi kalması için kullanılmıştır.
Türk atasözlerinin bütünü yapı ve görev yönün-
den aynı grupta toplanamaz. Bu yüzden atasözleri-
mizi şöyle sınıflandırabiliriz:
a. Atasözü niteliğindeki deyimler: Bunları günlük
dildeki deyimlerden ayırmak çok güçtür. Bu grubu
da küçük bir alt gruba ayırabiliriz:
1. Atasözü görünümündeki basit deyimler: İki
ayağını bir pabuca sokmak.
2. Özel durumlarda kullanılan örnek deyimler:
Tut kelin perçeminden.
3. Karşılaştırmalı deyimler: Kerem’in arpa tarla-
sı gibi yanmak.
b. Asıl atasözleri: Bir davranış kuralını, akıllıca bir
yargıyı dile getirir. Asıl atasözleri anlatımdaki özel-
liklerine göre ikiye ayrılır:
1. Bir gözlem, bir yargı görünümündeki atasöz-
leri: Bir davranış kuralı öğreten ya da bir ders veren-
ler. Yargıya örnek: Kanı kan ile yumazlar, kanı su ile
yurlar. Gözlemden doğan yargıya örnek: Taşıma su
ile değirmen dönmez. Gözleme örnek: Hak batıldan
ağlamadı, akan dereyi kimse bağlamadı. Bu bölüme

