Page 17 - TÜRK İSLAM MEDENİYETİ TARİHİ

GİRİŞ

TARİH, MEDENİYET VE KÜLTÜR KAVRAMLARI
Tarih ve Tarih İlminin Önemi ve Faydası

Tarih, insanlığın geçmişinde meydana gelen olayları ve
yapılan edilen işlerin tümünü ifade eden bir kavramdır. Meşhur
tarihçi ve aynı zamanda sosyolog olarak da kabul edilen İbn
Haldun, amacı ve hedefi bakımından Tarih ilmi hakkında şu yo-
rumu yapar:

“Tarih ilmi, milletlerin ve toplumların birbirlerinden naklede
geldikleri ilimlerdir. Tarih öğrenmek için binek hayvanlarına
binerek yolculuk yapılır. Öyle ki Tarih ilminin önemini anlamak
ve kavramakta bilginlerle halk birbirlerine denktirler. Hüküm-
darlar ve kabile reisleri Tarih öğrenmek için birbirleriyle yarış
ederler.

Tarih, zâhiren bakıldığında devletlerin başından geçenlerin ve
geçmiş çağlarda yaşanan olayların haberlerini veren bir ilimdir.
Tarihî rivayetler senetlerle naklolunur ve tarihî olaylarla ve ör-
neklerle sağlaması yapılır. Toplulukların bir araya gelmesiyle
oluşan meclislerde tarihî olaylar nakledilerek anlatılır ve dinle-
yenler rağbet ederler.

Çünkü Tarih, insanların ve milletlerin durumlarının nasıl de-
ğişmiş olduğunu, devletlerin sınırlarının nasıl genişleyip güçleri-
ni nasıl artırdığını, zayıflama ve yıkılma çağı gelinceye kadar
yeryüzünü nasıl imar ettiklerini bize bildirir. Bu, Tarihin zâhirî,
gözle görülen manasıdır. Bir de Tarihin içinde saklı bulunan bir
anlamı daha vardır: O da, incelemek, düşünmek ve araştırmak
suretiyle kâinatın ve var oluş sebeplerinin ortaya konmasıdır.