Page 18 - TÜRK İSLAM MEDENİYETİ TARİHİ

2 Giriş

Yani var oluşun sebeplerinin gerçek yönleriyle bilinmesi, mey-
dana gelen olayların keyfiyet ve sebeplerinin ayrıntılarıyla öğre-
nilmesidir, işte bundan dolayı Tarih, şereflidir ve Hikmetin (Fel-
sefe) dallarından biridir. Bundan ötürü Tarih, Hikmet ilimleri
türünden biri sayılmaya lâyıktır.”

İbn Haldun’un dünyaca meşhur Mukaddime’sinin kapağı.
İbn Haldun’un bu yorumunda açıkça görüldüğü gibi, tarih il-
mi; insanlığın var olduğu andan bu güne kadar geçen zaman
içinde, insanların ortaya koyduğu her şeyi, kurdukları devletleri,
yaşayış biçimleri ile meydana getirdikleri müesseseleri inceler.
Tarih ilmi, bu özelliği ve misyonuyla, bizlere, geçmişle ilgili
gerçekleri öğrenip anlayarak, olayların yaşandığı zamanı değer-
lendirme fırsatı sunarak geleceğe daha iyi ve güvenli bir şekilde
hazırlanmamıza imkân verir.

Nitekim bu anlamda olmak üzere; “Geçmişini/mazisini bil-
meyen toplumlar, bugünü, yani içinde bulunduğu zamanı an-
layamaz ve doğru değerlendiremez, geleceğini/istikbalini de
inşa edemez/kuramaz, yani geleceği hakkında da bir öngörüde
bulunamaz.” denilmiştir. Bu açıklama veya tespit tarih ilminin
insanlık için çok faydalı bir ilim olduğu gerçeğini ortaya koy-
maktadır.