Page 34 - TÜRK İSLAM MEDENİYETİ TARİHİ

18 Giriş

İşte Türk milletinin de Müslüman oluşundan bugüne kadar ki,
kültürünü, medeniyetini ve sanatını ve bütün değer hükümlerini,
çeşitli bölgelerde kurdukları ayrı devletlerle veya Türk olmayan
idarelerin altında meydana getirdikleri medeniyet eserlerini, tarihî
seyri içinde inceleyen tarih dalına da Türk İslâm Medeniyeti
Tarihi diyebiliriz.

Türk Tarihi, İslâm Tarihi İlişkisi

Türk Tarihi’nin çok geniş bir devri, Türklerin İslâmiyet’i ka-
bul etmelerinden Tanzimat’a ve oradan da günümüze kadar de-
vam eden devresi, İslâm Tarihi denilen umumi çerçeve içine
dâhildir. Türkler, İslâm toplumu içerisine girerek, İslâm Medeni-
yeti adını alan bu büyük medeniyet dairesinin gelişimine; Arap-
lar, İranlılar ve diğer Müslüman unsurlarla birlikte -bin yıldan
fazla- katkıda bulunmuşlar, muhtelif İslâm coğrafyalarında askerî
aristokrasiye dayanan devletler kurmuşlardır.
Bir başka ifadeyle, Müslüman Türkler, Büyük Selçuklu Dev-
leti’nden itibaren son asra kadar, İslâm dünyasının hâkimiyetini
ellerinde tutmuşlardır. Nitekim bu gerçekten hareketle büyük
tarihçimiz Fuad Köprülü’nün de işaret ettiği gibi, dünyanın ve
bilhassa İslâm dünyasının mukadderâtı üzerinde büyük ve de-
vamlı bir tesir yapmış olan Türklerin tarihini bilmeden İslâm
Tarihini anlamanın mümkün olamayacağı nasıl tabii ise, İslâm
Tarihi çerçevesine dahil etmeden Orta Zaman Türk Tarihini
anlamanın mümkün olamayacağı da o kadar tabiîdir.
Kaldı ki, zaten hiçbir millî tarihin, genel tarih çerçevesi için-
deki tabîi mevkiine dahil etmeden incelenmesinin mümkün ol-
madığı, bugün artık kabul edilen bir gerçektir. Öte yandan bu
durumun millî terbiye bakımından taşıdığı büyük ehemmiyeti bir
tarafa bıraksak bile, ilmî bakımdan, her millî tarihin değerinin,
yalnız umumî tarih çerçevesi içindeki maddî ve manevî tesirleri-
nin büyüklüğü ve devamlılığı ile ölçüldüğünü hatırlamamız gere-