Page 50 - TÜRK İSLAM MEDENİYETİ TARİHİ

34 Birinci Bölüm

Bu gelişmeler, bir yandan Kutluk Devleti’nin asıl kütlesini
teşkil eden Türkler arasında büyük yaralar açmış, diğer yandan
Karluk ve Türgişlerin yanı sıra Mâverâünnehr halkının Ha-
kanlıktan kopmasına da sebep olmuştur. Tabiatıyla bu durum,
Kutluk ordusunu da zayıflatmış ve dolayısıyla daha önce Kut-
luklara bağlı olan Mâverâünnehr bölgesi bu defa Türgişlerin
kontrolüne girmeye başlamıştır. Nitekim Türgiş Hâkânı Sulu’nun
birkaç kez ordusuyla bu bölgeye girmesi, bu iki Türk devleti
arasında hâkimiyet mücâdelesinin sürüp gittiğini göstermektedir.
Müslüman Arapların Türkler Hakkındaki Olumsuz Ka-
naatleri ve Bu Dönemde Türkler Hakkında Hadis Uydurul-
masının Sebepleri
Yukarıda özetlemeye çalıştığımız, özellikle de Türkler
hakkındaki olumsuz hadisleri değerlendirmek gerekirse şu yoru-
mu yapabiliriz:
Hz. Ömer’den Emevîlerin sonuna kadar ki dönemde; Türkler
ile Araplar arasında zaman zaman şiddeti artarak devam eden
elektrikli ve dostça olmayan ortam ve süregelen mücadelelerin,
Türklerin Araplara, Arapların da Türklere karşı hasmane bir
tutum içine girmelerine ve dolayısıyla birbirlerine menfî, olumsuz
bir tavır takınmalarına ve sonuçta bu nevi hadislerin ortaya
çıkmasına sebep olduğu düşünülebilir. Zira bu meyanda Arap-
ların gözünde, Türkler, bir gün gelecek hâkimiyetlerini ellerinden
alacak, Müslüman olmadıkları için de sonunda Allah’ın gazâbına
uğrayıp mahvolacak bir millet olarak görülmüşlerdir.Nitekim
Hz. Ömer’e isnat edilen;“Bunlar (Türkler), eziyeti çok, ganimeti
az bir düşmandır.” sözü, Türkler ile savaşın zorluğunu ve sonu-
cunda fazla bir kazanç elde edilemeyeceğini anlatmaktadır.

Yine büyük Arap edîbi Câhız, Fezâilü’l-Etrâk adlı eserinde;
‘‘Arap ordularının kalplerini, Türkler gibi hiçbir kimse titret-
memiştir.” diyerek Türkler karşısında savaş yapamadıklarını